Skip to content

BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE

Polisomnografia to technika badania i rejestrowania najistotniejszych procesów, jakie zachodzą w ludzkim organizmie w czasie snu. Pozwala ocenić poszczególne stadia snu, poziom tlenu we krwi, wzorzec oddychania, czynność serca oraz reakcje fizjologiczne organizmu. Badanie polisomnograficzne najczęściej przeprowadzane jest u osób cierpiących na bezsenność oraz zaburzenia oddychania. Należy nadmienić, iż jest ono niezbędne w celu potwierdzenia lub wykluczenia choroby, jaką jest obturacyjny bezdech senny, jak również wielu innych schorzeń.

Polisomnografia jest „złotym standardem diagnostycznym” w diagnostyce zaburzeń snu. Pozwala zarejestrować procesy, jakie zachodzą w ludzkim organizmie w czasie snu, tj.

    • Czynność bioelektryczna mózgu (EEG)
    • Ruchy gałek ocznych (EOG)
    • Napięcie mięśni (EMG)
    • Czynność serca (EKG)

    Rejestracja tych parametrów umożliwia ocenę poszczególnych faz snu, a także na wykrycie przebudzeń trwających od kilku do kilkunastu sekund, których pacjent często nie jest świadomy. Rejestracja EMG z kończyn dolnych stosowana jest w diagnostyce zaburzeń ruchowych związanych ze snem, tj. zespołu niespokojnych nóg, zaburzenia okresowych ruchów kończyn w trakcie snu czy nocne kurcze mięśni nóg. Rejestracja EKG pozwala również na rozpoznanie zaburzeń rytmu serca występujących w trakcie snu.

    Ponadto rejestrowane są parametry umożliwiające diagnostykę zaburzeń oddychania podczas snu:

    • Ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha
    • Przepływ powietrza przez usta i nos
    • Obecność chrapania
    • Wysycenie krwi tlenem (saturacja) oraz tętno
    • Położenie ciała

    Jakie są wskazania do polisomnografii?

    Wykonanie polisomnografii zaleca się, jeżeli występuje przynajmniej jeden z poniższych objawów:

    • Nadmierna senność w ciągu dnia
    • Chrapanie
    • Przerwy w oddychaniu w trakcie snu
    • Poranne bóle głowy
    • Chroniczne zmęczenie
    • Brak koncentracji i pamięci pomimo przespanej nocy
    • Bezsenność
    • Problemy z porannym wybudzeniem

    Jak wygląda badanie polisomnograficzne?

    Badanie polisomnograficzne wykonywane jest w warunkach szpitalnych, jednakże wytyczne AASM 2020 (ang. the American Academy of Sleep Medicine), dopuszczają możliwość wykonania pełnego badania polisomnograficznego w warunkach domowych. W godzinach wieczornych pacjent podłączany jest polisomnografu, który rejestruje wymienione wyżej parametry. Wszystkie elementy polisomnografu są rozmieszczone w taki sposób, aby nie krępowały ruchów osoby badanej. Polisomnografia jest badaniem całkowicie bezpiecznym, nieinwazyjnym i nie ma żadnych przeciwwskazań do jej przeprowadzenia. Badanie może być przeprowadzane również u dzieci.

    Badanie polisomnograficzne wykonywane jest w warunkach szpitalnych, jednakże wytyczne AASM 2020 (ang. American Academy of Sleep Medicine), dopuszczają możliwość wykonania pełnego badania polisomnograficznego w warunkach domowych.

    W godzinach wieczornych pacjent podłączany jest polisomnografu, który rejestruje wymienione wyżej parametry. Wszystkie elementy polisomnografu są rozmieszczone w taki sposób, aby nie krępowały ruchów osoby badanej. Polisomnografia jest badaniem całkowicie bezpiecznym, nieinwazyjnym i nie ma żadnych przeciwwskazań do jej przeprowadzenia. Badanie może być przeprowadzane również u dzieci.

    Polisomnografia
    Polisomnografia

    Badanie polisomnograficzne wykonywane jest w warunkach szpitalnych, jednakże wytyczne AASM 2020 (ang. the American Academy of Sleep Medicine), dopuszczają możliwość wykonania pełnego badania polisomnograficznego w warunkach domowych. W godzinach wieczornych pacjent podłączany jest polisomnografu, który rejestruje wymienione wyżej parametry. Wszystkie elementy polisomnografu są rozmieszczone w taki sposób, aby nie krępowały ruchów osoby badanej. Polisomnografia jest badaniem całkowicie bezpiecznym, nieinwazyjnym i nie ma żadnych przeciwwskazań do jej przeprowadzenia. Badanie może być przeprowadzane również u dzieci.

    Jak przygotować się do badania?

    Badanie polisomnograficzne, jak każde inne, wymaga odpowiedniego przygotowania. W większości przypadków jest ono wykonywane w warunkach szpitalnych. Aby ułatwić pacjentowi zaśnięcie najczęściej odbywa się w nocy. W pierwszej kolejności przeprowadzany jest szczegółowy wywiad lekarski.

    Osoba badana powinna bezwzględnie poinformować specjalistę o przyjmowanych lekach, które mogłyby sfałszować wynik badania. Ponadto bardzo ważne jest, pacjent w dniu badania nie spożywał alkoholu, napojów zawierających kofeinę, napojów energetycznych oraz środków ziołowych i nasennych. Nie zaleca się także spożywania obfitych posiłków. Dodatkowo wskazane jest, aby chory zabrał ze sobą wygodną piżamę (najlepiej rozpinaną) oraz jednorazowe stopery do uszu. Mężczyźni, powinni być ogoleni, długi, zadbany zarost nie stanowi ograniczenia do wykonania badania.

    Miniaturyzacja sprzętu umożliwia swobodne korzystanie z toalety w czasie wykonywanego badania.

    Wynik badania polisomnograficznego

    Rycina przedstawia 10 kolejnych składek tzw. epok (ang. epoch) – odcinki trwające 30s. W czasie 5 minut uwidoczniono 8 epizodów obturacyjnego bezdechu sennego – zacienione prostokąty w kanale przepływu powietrza (ang. flow).

    Pacjent pomimo obturacji dróg oddechowych wykonuje ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha (Tho, Abd). Epizodom bezdechów towarzyszą spadki saturacji (SpO2) do 15% przedstawione w kanale saturacji. W kanale monitorującym napięcie mięśniowe (EMG) widoczne są epizody wzrostu napięcia kończące epizody bezdechów związane z mikroprzebudzeniami.

    BP – pozycja ciała: S – na wznak (ang. supine); Snore – chrapanie; Stage – faza snu (S1 – faza N1 snu NREM); PR – zapis częstości tętna.

    Polisomnografia
    Polisomnografia

    Rycina przedstawia 10 kolejnych składek tzw. epok (ang. epoch) – odcinki trwające 30s. W czasie 5 minut uwidoczniono 8 epizodów obturacyjnego bezdechu sennego – zacienione prostokąty w kanale przepływu powietrza (ang. flow).

    Pacjent pomimo obturacji dróg oddechowych wykonuje ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha (Tho, Abd). Epizodom bezdechów towarzyszą spadki saturacji (SpO2) do 15% przedstawione w kanale saturacji. W kanale monitorującym napięcie mięśniowe (EMG) widoczne są epizody wzrostu napięcia kończące epizody bezdechów związane z mikroprzebudzeniami.

    BP – pozycja ciała: S – na wznak (ang. supine); Snore – chrapanie; Stage – faza snu (S1 – faza N1 snu NREM); PR – zapis częstości tętna.

    Interpretacja wyniku

    Na podstawie badania polisomnograficznego wyliczany jest wskaźnik AHI (ang. apnea-hypopnea index), czyli liczba bezdechów, lub spłyceń oddychania przypadająca na godzinę efektywnego snu. Na podstawie AHI, klasyfikuje się chorych ze względu na stopień ciężkości zespołu: łagodny (AHI5, ale <15), umiarkowany (AHI15, ale <30) i ciężki OSAS (AHI30). Niektórzy pacjenci wykazują różnice w nasileniu OSAS w zależności od pozycji, przy czym. niższe wartości AHI przeważnie występują w pozycji bocznej. Doprowadziło to do zdefiniowania dwóch fenotypów OSAS według nieco arbitralnych kryteriów: tzw. choroby pozycyjnej, charakteryzującej się zaburzeniami oddychaniem podczas snu, ograniczonej lub dominującej w pozycji na plecach, oraz niezależnej od pozycji w czasie snu, charakteryzującej się podobnym AHI w pozycji na plecach i na boku.

    Medycyna snu - dr n. med. Wojciech Kuczyński

    © 2021 Medycyna snu – Dr n. med. Wojciech Kuczyński