Skip to content

OBTURACYJNY BEZDECH SENNY

Obturacyjny bezdech senny (OBS) jest jednym z przykładów zaburzeń oddychania podczas snu, występujący najczęściej wśród osób dorosłych. Charakterystyczną cechą OBS są wielokrotne, nawracające przerwy w oddychaniu w czasie snu pomimo zachowanej aktywności ośrodków oddechowych centralnego układu nerwowego i pracy mięśni oddechowych. Przyczyną OBS jest zapadanie się górnych dróg oddechowych w czasie snu, w wyniku nagromadzenia tkanki tłuszczowej okolicy szyi.  Przerwom w oddychaniu w trakcie snu, tzw. bezdechom towarzyszą krótkotrwałe, często nieświadome przebudzenia. Konsekwencją przerywanego i zaburzonego snu jest nadmierne zmęczenie w ciągu dnia, sen nieprzynoszący regeneracji, poranne bóle głowy, rozdrażnienie, problemy z koncentracją, czy zaburzenia seksualne.

Jakie są objawy OBS?

Bezdech senny
Objawy w ciągu dnia:
  • nadmierna senność
  • sen nieprzynoszący odpoczynku
  • poranne bóle głowy
  • trudności z koncentracją
  • znaczna suchość w ustach po przebudzeniu
  • nadmierna drażliwość
Objawy w nocy:
  • głośne, nieregularne chrapanie
  • nadmierna potliwość w nocy
  • problemy z ponownym zaśnięciem
  • potrzeba oddawania moczu w nocy
  • nagłe wybudzenia ze snu, często połączone z uczuciem braku powietrza
  • niespokojny, przerywany sen
Bezdech senny

Jeżeli występują u Państwa któreś z podanych objawów, zachęcamy do wypełnienia formularza i umówienia się na wizytę.

W przypadku podejrzenia OBS złotym standardem diagnostycznym jest polisomnografia. Badanie wykonujemy zarówno w warunkach domowych, jak również szpitalnych.

Obturacyjny bezdech senny – diagnoza na podstawie badania polisomnograficznego:

Rycina przedstawia 10 kolejnych składek tzw. epok (ang. epoch) – odcinki trwające 30s. W czasie 5 minut uwidoczniono 8 epizodów obturacyjnego bezdechu sennego – zacienione prostokąty w kanale przepływu powietrza (ang. flow).

Pacjent pomimo obturacji dróg oddechowych wykonuje ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha (Tho, Abd). Epizodom bezdechów towarzyszą spadki saturacji (SpO2) do 15% przedstawione w kanale saturacji. W kanale monitorującym napięcie mięśniowe (EMG) widoczne są epizody wzrostu napięcia kończące epizody bezdechów związane z mikroprzebudzeniami.

BP – pozycja ciała: S – na wznak (ang. supine); Snore – chrapanie; Stage – faza snu (S1 – faza N1 snu NREM); PR – zapis częstości tętna.

Bezdech senny
Bezdech senny

Rycina przedstawia 10 kolejnych składek tzw. epok (ang. epoch) – odcinki trwające 30s. W czasie 5 minut uwidoczniono 8 epizodów obturacyjnego bezdechu sennego – zacienione prostokąty w kanale przepływu powietrza (ang. flow).

Pacjent pomimo obturacji dróg oddechowych wykonuje ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha (Tho, Abd). Epizodom bezdechów towarzyszą spadki saturacji (SpO2) do 15% przedstawione w kanale saturacji. W kanale monitorującym napięcie mięśniowe (EMG) widoczne są epizody wzrostu napięcia kończące epizody bezdechów związane z mikroprzebudzeniami.

BP – pozycja ciała: S – na wznak (ang. supine); Snore – chrapanie; Stage – faza snu (S1 – faza N1 snu NREM); PR – zapis częstości tętna.

Jakie są przyczyny OBS?

Podczas snu mięśnie kontrolujące górne drogi oddechowe rozluźniają się, powodując opadanie języka na tylną ścianę gardła, podniebienie miękkie. Ograniczone światło dróg oddechowych sprzyja wokalizacji, powodując głośne i uciążliwe chrapanie. Przy całkowitym zamknięciu światła dróg oddechowych dochodzi do zatrzymania oddychania – tzw. bezdechów. Przerwy w oddychaniu mogą trwać od kilku do kilkudziesięciu sekund, powtarzając się w ciągu nocy. Pacjent często jest nieświadomy przerw w oddychaniu w trakcie snu, czasem może występować wrażenie duszenia się, brak powietrza, po którym następuje przebudzenie.

Do czynników ryzyka wystąpienia OBS należą przede wszystkim nadwaga i otyłość, zwiększony obwód szyi, spożywanie alkoholu przed snem, przewlekły stan zapalny w obrębie górnych dróg oddechowych (np. alergie), zaburzenia hormonalne (np. niedoczynność tarczycy) i wiele innych.

Bezdech senny
Bezdech senny zwiększa ryzyko wystąpienia wielu poważnych schorzeń, takich jak:
  • nadciśnienie tętnicze
  • niewydolność serca, arytmie
  • choroba niedokrwienna serca, zawał serca
  • udar mózgu
  • nadciśnienie płucne
  • problemy z kontrolą glikemii u chorych z cukrzycą
  • obniżona potencja i zaburzenia erekcji

Jak wygląda leczenie OBS?

Jedyną skuteczną metodą leczenia przyczynowego OBS jest znaczna redukcja masy ciała. Terapia OBS jest zatem terapią objawową, polegającą na łagodzeniu występujących dolegliwości. Wszyscy pacjenci z OBS powinni zredukować masę ciała pod nadzorem wykwalifikowanego dietetyka z jednoczasową modyfikacją stylu życia. Należy unikać spożywania środków nasennych i alkoholu przed snem, które nasilają dolegliwości. Zabiegi operacyjne, laseroterapia podniebienia, wkładki doustne są metodami o niepotwierdzonej w badanich klinicznych skuteczności!!!

Strategie leczenia OBS:

  • redukcja masy ciała
  • unikanie przyjmowania środków nasennych oraz spożywania alkoholu przed snem
  • unikanie snu w pozycji na wznak
  • leczenie przewlekłego nieżytu błony śluzowej górnych dróg oddechowych (alergie)
  • stosowanie protezy powietrznej dodatnim ciśnieniem w drogach oddechowych typu CPAP (ang. continuous positive air pressure)

Aparat CPAP – złoty standard w leczeniu bezdechu

Za najprostszy i najskuteczniejszy sposób leczenia obturacyjnego bezdechu sennego uważa się wytwarzanie stałego dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych (aparaty CPAP). Ten sposób leczenia obturacyjnego bezdechu sennego nie wymaga przyjmowania leków ani poddania się zabiegom operacyjnym. Dzięki niemu setki tysięcy osób na całym świecie mogą spokojnie spać i prowadzić aktywny tryb życia. W wielu przypadkach korzyści ze stosowania aparatu CPAP są odczuwane natychmiast – często już podczas pierwszej nocy użytkowania.

Aparat jest w 90% refundowany przez NFZ

Aparaty CPAP dla chorych ubezpieczonych są częściowo refundowane przez NFZ (90% kwoty 2100 zł tj. 1890 zł). Refundacja jest możliwa na podstawie wniosku o dofinansowanie sprzętu wystawionego przez lekarza specjalistę po przeprowadzonej diagnostyce i zdiagnozowaniu bezdechu.

Medycyna snu - dr n. med. Wojciech Kuczyński

© 2021 Medycyna snu – Dr n. med. Wojciech Kuczyński